Dubieuze praktijken van een arbo arts

Naar aanleiding van het bericht over het afnemende vertrouwen van werknemers in arbo-diensten, kreeg ik een mail van een werknemer die het wel heel erg slecht getroffen heeft met de arbodienst van zijn werkgever. De man is zo’n week of 5, 6 geleden, getroffen door ‘acute RSI’ (hij werkt de hele dag op een computer). In eerste instantie heeft hij zich ziek gemeld en heeft ie het rustig aan gedaan. Fysiotherapie helpt wat, en het (tijdelijk) wegvallen de werkstress deed hem ook goed. Maar toen kwam de eerste oproep van de bedrijfsarts. Luister en huiver...


De bedrijfsarts had, zo bleek al snel, overleg gehad met de leidinggevenden van Jan (laten we de betrokken werknemer zo maar noemen). Jan had last van RSI maar, zo beaamde hij, het ging inmiddels al wel weer wat beter. De bedrijfsarts stelde toen voor dat Jan voor het verdere herstel maar zijn vakantiedagen aan zou spreken (daar had ie er toch nog meer dan genoeg van...). Dat had hij, samen met Jans leidinggevenden zo besloten. Jan overdonderd door de zijdeur af.

Ik vind het werkelijk een grof schandaal. Van tweeën één. Of de arboarts is van mening dat Jan niet meer arbeidsongeschikt is en stuurt hem – al dan niet gedeeltelijk – weer aan het werk. Of hij is van mening dat Jan nog niet in staat is om te werken, maar dan moet hij zich niet voor het karretje van de werkgever laten spannen en Jan zijn vakantiedagen op laten nemen voor het verdere herstel. Wat een slappe zak, deze ‘arts’!

Een dure pil of een huis vol trammelant

Woensdag, 27 september 2006 - De gezinnen Brouwer en Rouw geven veel geld uit aan een uitgebreide aanvullende zorgverzekering. Met als doel de vergoeding van het dure ADHD - medicijn Concerta. De basisverzekering zou dit middel moeten vergoeden, vinden zij, gesteund door de kinderpsychiater Michiel Noordzij en de ouderorganisatie Balans.

Het gaat een stuk beter met ADHD-patiënt Stijn Rouw uit Sassenheim sinds hij eenmaal daags Concerta gebruikt. - Foto: Dick Hogewoning/GPD

Micha Brouwer rent veertig keer de trap op en af. Daarna is zijn energie nog niet op. „Mijn benen willen niet meer, mamma, maar mijn hoofd nog wel“, roept hij – vol adrenaline – uit. De banken en de deuren zitten vol gaten en het portret van de kinderen boven de bank mist het glas. Oorzaak: woede-uitbarstingen van de ADHD-kinderen in huize Brouwer. Geld voor reparaties is er niet.

Het voelt op dit moment als roeien tegen de stroom in. De rechtbank oordeelde onlangs dat het nieuwe medicijn Strattera, dat nog een stap verder gaat dan Concerta, niet voor vergoeding in aanmerking hoeft te komen. Minister Hoogervorst van Volksgezondheid besloot al twee keer dat beide langwerkende middelen niet in het basispakket passen. De reden: de nieuwe middelen onderscheiden zich niet genoeg van het oudere Ritalin, dat goedkoper is.

De ervaringsdeskundigen kunnen deze redenering absoluut niet volgen. Jarenlang gebruikten Stijn Rouw (11) uit Sassenheim en Serina (18), Renate (15) en Micha (10) Brouwer uit Lisse het medicijn Ritalin, de Brouwers ook een tijdlang een merkloze variant hiervan. Groot nadeel van Ritalin is dat het meerdere keren per dag op vaste tijden moet worden ingenomen. Dat gaat lang niet altijd goed, zeker niet bij kinderen in de puberleeftijd.

Het nieuwe middel Concerta, bevat dezelfde werkzame stof als Ritalin, maar heeft een bijzonder groot voordeel. Het hoeft slechts één keer per dag te worden ingenomen. En dat was voor beide gezinnen een bevrijding. Althans: op het sociale vlak. Financieel gezien is het een behoorlijke belemmering.

Stijn Rouw slikte sinds zijn zesde Ritalin. Hij had erg veel last van rebounds. Kinderpsychiater Noordzij: „Als Ritalin na een paar uur is uitgewerkt en er geen nieuwe pil is ingenomen, ontstaat de rebound. Het kind is dan uitgesproken onhandelbaar en is er erger aan toe dan wanneer het helemaal geen Ritalin zou gebruiken.“

Moeder Liz Rouw weet wat dat betekent. „Als het pilletje net is uitgewerkt als je aan tafel wilt, is het ontzettend moeilijk om het kind aan tafel te krijgen. Er waren veel conflictsituaties. Je moet altijd een wekkertje bij je hebben, want een kind met ADHD is een ongecontroleerd gebeuren: dat denkt niet uit zichzelf aan een pilletje. De vakanties waren niet bepaald hoogtepunten. Je moet altijd gericht zijn op dat pilletje, maar op vakantie heb je een ander dagritme. Daardoor vergaten we het wel eens, met alle gevolgen van dien.“

Hetzelfde gold voor het gezin Brouwer. Met drie kinderen, die elk op hun eigen tijd een pil moeten innemen, ging het vaker mis dan goed. „Je was er zelf de hele dag mee bezig, want ADHD’ers zijn supervergeetachtig“, vertelt Carla Brouwer. Micha wilde een tijd geen pillen en kreeg ze dan verkruimeld op de boterham met pindakaas – die hij een keer ruilde met een vriendje.

De kinderen raakten de pillen wel eens kwijt. En de verleiding waarvoor veel pubers bezwijken, vatte ook post in het gezin Brouwer: Ritalin werd uit het medicijnkastje gehaald en als drugs doorverkocht. Met als gevolg dat de persoon voor wie het middel bedoeld was veel rebounds had vanwege een medicijntekort.

Het verschijnsel van de rebounds is een ernstig, maar voor de buitenwereld tamelijk onbekend gevolg van Ritalin. Liz Rouw, leerkracht in het speciaal onderwijs (waar veel ADHD’ers zitten), had er nog nooit van gehoord voor haar zoon Stijn aan het middel begon. Ze stelde haar collega’s op de hoogte en voor hen viel het kwartje. „Het gedrag van veel kinderen die opeens onrustig werden. was ineens verklaarbaar.“

Het verschijnsel moet ook onbekend zijn bij de commissie farmaceutische hulp, behorend tot het College voor Zorgverzekeraars (CVZ) dat de minister van Volksgezondheid adviseert. „Die commissie heeft geen verstand van ADHD, wél van pillen; dat durf ik rustig te beweren“, zegt psychiater Noordzij. „Zij zeggen: er is al een werkend middel. Maar zij weten niet wat dat kleine verschil tussen die twee middelen in de praktijk betekent.“ De minister is bovendien kortzichtig met zijn afwijzing, vindt Noordzij. Wie ADHD niet in de kiem aanpakt met goede medicijnen, vergroot de kans dat de ADHD’er in zijn latere leven de samenleving veel meer zal kosten. Noordzij somt op: „Onder beginnende criminelen zijn veel ADHD’ers. Er is veel overlap met verslaving, want van de medicijnen worden ze rustig. Het risico van persoonlijkheidsstoornissen op latere leeftijd is groot. En ik durf er mijn hand voor in het vuur te steken dat als er een betere behandeling is, er veel minder burn- outs in het onderwijs zijn.“ „Je kunt wel zeggen: de medicijnen zijn te duur, maar als je de kinderen laat ontsporen, kost het veel meer“, zegt Charl Brouwer, de vader van Serina, Renate en Micha.

Het duurdere medicijn Concerta maakt ADHD’ers veel stabieler, hebben de ouders gemerkt. Een jaar na de mislukte vakantie trok het gezin Rouw de portemonnee. „Het was zo’n wereld van verschil. Geen rebounds, en je hoeft niet de hele dag aan het pilletje te denken.“ Na de vakantie gingen ze ermee door. „Een kind wordt er helemaal niet beter op met Ritalin. Als er nou één pilletje is, waarom ga je dan vier keer moeilijk zitten doen?“ Het gezin Rouw kon de keus maken. „We moesten een behoorlijke veer laten. Maar we hadden het ervoor over, anders heb je elke dag een huis vol trammelant.“ Ook de Brouwers probeerden het middel een tijdlang voor Serina te betalen. De spaarrekening ging eraan op, daarna was er geen geld meer voor en moest Serina terug naar Ritalin. Het gezin vult nu het ene gat met het andere.

Sinds 1 januari vergoeden enkele zorgverzekeraars Concerta via de duurste uitgebreide verzekering. Beide ouders vinden het belachelijk dat ze deze verzekering moeten afsluiten, maar doen het wel omdat ze het middel zo graag willen voor hun kinderen.

Het blijven ADHD’ers, maar met de kinderen gaat het veel beter. „De hele dagindeling is veranderd. We hoeven de medicijnen alleen nog maar om zeven uur ’s ochtends te geven“, zegt Charl Brouwer.

Liz Rouw: „Hij krijgt één pil en de rest van de dag is het een zonnetje.“ De politiek zou de gevolgen van ontspoorde ADHD’ers moeten onderkennen en moeten inzien dat daar met de juiste medicijnen in een vroeg stadium iets aan te doen is, luidt het betoog. „Ze kijken niet naar de situatie in een gezin, maar naar de wet“, zegt Carla Brouwer. „Alles draait om bezuinigingen“, aldus Liz Rouw.

bron: gelderlander